Το πρωινό ρόφημα που πολλοί πίνουν για καλύτερη πέψη – Τι κάνει πραγματικά στο έντερο

Χλιαρό νερό, λεμόνι και κανέλα: Μπορεί πράγματι να βοηθήσει το έντερο;

Ένα ποτήρι χλιαρό νερό με λεμόνι και λίγη κανέλα έχει γίνει τα τελευταία χρόνια ένα από τα πιο δημοφιλή πρωινά ροφήματα.

Άλλοι το πίνουν για τη δυσκοιλιότητα, άλλοι για το φούσκωμα και αρκετοί πιστεύουν ότι «καθαρίζει» το έντερο ή το συκώτι.

Η πραγματικότητα είναι λίγο διαφορετική.

Το συγκεκριμένο ρόφημα μπορεί να είναι ένας ευχάριστος τρόπος να ξεκινήσει κανείς τη μέρα του και, κυρίως, να αυξήσει την πρόσληψη υγρών.

Δεν υπάρχουν όμως επιστημονικά στοιχεία ότι το λεμόνι και η κανέλα απομακρύνουν «τοξίνες» από το έντερο ή προκαλούν κάποια ειδική αποτοξίνωση του οργανισμού.

Το σώμα διαθέτει ήδη τα δικά του συστήματα απομάκρυνσης άχρηστων ουσιών, κυρίως μέσω του ήπατος, των νεφρών, των πνευμόνων και του γαστρεντερικού συστήματος.

Τότε γιατί αρκετοί λένε ότι τους βοηθά;

Υπάρχει μια πολύ απλούστερη εξήγηση.

Το νερό.

Η καλή ενυδάτωση μπορεί να βοηθήσει ώστε τα κόπρανα να παραμένουν πιο μαλακά και να περνούν ευκολότερα από το έντερο.

Το National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases επισημαίνει ότι τα επαρκή υγρά, σε συνδυασμό με αρκετές φυτικές ίνες, αποτελούν βασικό κομμάτι της πρόληψης και αντιμετώπισης της δυσκοιλιότητας.

Άρα, για έναν άνθρωπο που το πρωί δεν έπινε καθόλου νερό και ξαφνικά ξεκινά κάθε μέρα με ένα μεγάλο ποτήρι, αυτή η αλλαγή μπορεί πράγματι να βοηθήσει.

Το χλιαρό νερό έχει κάποιο ιδιαίτερο πλεονέκτημα;

Δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις ότι το χλιαρό νερό «καθαρίζει» καλύτερα το έντερο από το νερό σε άλλη θερμοκρασία.

Για ορισμένους ανθρώπους όμως είναι πιο ευχάριστο και μπορεί να τους βοηθά να πιουν μεγαλύτερη ποσότητα.

Επίσης, ένα ζεστό ή χλιαρό ρόφημα το πρωί μπορεί να λειτουργήσει ως μέρος μιας σταθερής πρωινής ρουτίνας.

Και η ρουτίνα έχει σημασία για το έντερο.

Το NIDDK αναφέρει ότι σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να βοηθήσει η προσπάθεια για κένωση περίπου την ίδια ώρα κάθε ημέρα.

Τι προσφέρει το λεμόνι;

Το λεμόνι δίνει γεύση στο νερό και περιέχει βιταμίνη C.

Για πολλούς ανθρώπους αυτό αρκεί για να κάνει το νερό πιο ευχάριστο και έτσι να αυξάνουν την ημερήσια πρόσληψη υγρών.

Δεν έχει αποδειχθεί όμως ότι ο χυμός λεμονιού «ενεργοποιεί το συκώτι» ή ξεπλένει τοξίνες από τον οργανισμό.

Το ήπαρ εκτελεί συνεχώς πολύπλοκες μεταβολικές λειτουργίες χωρίς να χρειάζεται ένα συγκεκριμένο πρωινό ρόφημα για να «ξεκινήσει».

Το λεμόνι βοηθά τη δυσκοιλιότητα;

Δεν θεωρείται θεραπεία της δυσκοιλιότητας.

Αν όμως το λεμόνι κάνει κάποιον να πίνει περισσότερο νερό, τότε έμμεσα μπορεί να βοηθήσει την ενυδάτωση.

Και η επαρκής ενυδάτωση είναι σημαντική, ειδικά όταν η διατροφή περιέχει αρκετές φυτικές ίνες.

Και η κανέλα;

Η κανέλα χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες ως μπαχαρικό και σε παραδοσιακές πρακτικές.

Έχει μελετηθεί ιδιαίτερα για πιθανές επιδράσεις στον μεταβολισμό της γλυκόζης.

Όμως σύμφωνα με το National Center for Complementary and Integrative Health, η έρευνα δεν υποστηρίζει ξεκάθαρα τη χρήση της κανέλας για κάποια συγκεκριμένη πάθηση.

Οι μελέτες για το σάκχαρο έχουν δώσει αντικρουόμενα αποτελέσματα.

Άρα δεν πρέπει να παρουσιάζεται σαν «φυσικός ρυθμιστής του σακχάρου» ή σαν υποκατάστατο θεραπείας για διαβήτη.

Μπορεί η κανέλα να βοηθήσει το έντερο;

Η κανέλα περιέχει διάφορες φυτικές ενώσεις και μπορεί να προσθέσει άρωμα χωρίς επιπλέον ζάχαρη.

Αλλά δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι μια πρέζα κανέλας σε νερό θεραπεύει τη δυσκοιλιότητα, το φούσκωμα ή κάποια φλεγμονή του εντέρου.

Αν σας αρέσει η γεύση, μπορεί ασφαλώς να χρησιμοποιηθεί σαν μπαχαρικό σε φυσιολογική ποσότητα.

Κανέλα Κεϋλάνης ή κασσία;

Υπάρχουν διαφορετικά είδη κανέλας.

Η κασσία είναι πολύ συνηθισμένη και μπορεί να περιέχει μεγαλύτερες ποσότητες κουμαρίνης.

Η κουμαρίνη σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να είναι προβληματική, ιδιαίτερα για ανθρώπους με ηπατικά προβλήματα.

Γι’ αυτό δεν υπάρχει λόγος να καταναλώνουμε μεγάλες καθημερινές ποσότητες κανέλας επειδή θεωρούμε ότι «όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα».

Μια μικρή ποσότητα ως μπαχαρικό είναι διαφορετικό πράγμα από μεγάλες δόσεις ή συμπληρώματα κανέλας.

Πρέπει να το πίνουμε με άδειο στομάχι;

Όχι απαραίτητα.

Δεν υπάρχει αξιόπιστη απόδειξη ότι το λεμόνι και η κανέλα λειτουργούν καλύτερα επειδή το στομάχι είναι άδειο.

Ούτε υπάρχει ανάγκη να περιμένετε 20 ή 30 λεπτά πριν φάτε για να «απορροφηθούν τα ενεργά συστατικά».

Αν σας αρέσει να το πίνετε μόλις ξυπνάτε, μπορείτε.

Αν όμως σας ενοχλεί το στομάχι, μπορείτε να το πιείτε αργότερα ή μαζί με το πρωινό.

Τι γίνεται με την παλινδρόμηση;

Το λεμόνι είναι όξινο.

Σε ορισμένους ανθρώπους με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ευαισθησία στο στομάχι ή καούρες, μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει συμπτώματα.

Άρα, αν παρατηρείτε ότι μετά το ρόφημα:

• έχετε καούρα,
• κάψιμο,
• ξινίλα,
• ενόχληση στο στομάχι,

δεν υπάρχει κανένας λόγος να συνεχίζετε επειδή «πρέπει» να κάνει καλό.

Προσοχή και στα δόντια

Η συχνή έκθεση των δοντιών σε όξινα ποτά μπορεί να συμβάλει στη φθορά του σμάλτου.

Αν πίνετε συχνά νερό με αρκετό λεμόνι, καλό είναι:

• να μην το κρατάτε για πολλή ώρα στο στόμα,
• να ξεπλύνετε μετά με απλό νερό,
• να μην βουρτσίσετε αμέσως πολύ έντονα τα δόντια μετά από ένα όξινο ρόφημα.

Μπορεί να «καθαρίσει το έντερο»;

Η φράση «καθαρίζει το έντερο» ακούγεται εντυπωσιακή, αλλά δεν περιγράφει αυτό που πραγματικά συμβαίνει.

Το έντερο δεν χρειάζεται καθημερινό detox με ροφήματα.

Ο φυσιολογικός οργανισμός αποβάλλει τα άχρηστα προϊόντα μέσω των κοπράνων και άλλων συστημάτων αποβολής.

Αυτό που μπορούμε πραγματικά να υποστηρίξουμε είναι τη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου.

Και αυτό γίνεται κυρίως με:

• φυτικές ίνες,
• επαρκή υγρά,
• σωματική δραστηριότητα,
• τακτικά γεύματα,
• σταθερές συνήθειες τουαλέτας.

Πόσες φυτικές ίνες χρειαζόμαστε;

Το NIDDK αναφέρει ότι, ανάλογα με την ηλικία και το φύλο, οι ενήλικες χρειάζονται περίπου 22 έως 34 γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα.

Καλές πηγές είναι:

• φρούτα,
• λαχανικά,
• όσπρια,
• δημητριακά ολικής άλεσης,
• ξηροί καρποί.

Οι φυτικές ίνες πρέπει να αυξάνονται σταδιακά.

Αν κάποιος αυξήσει απότομα την ποσότητα, μπορεί να εμφανίσει περισσότερο φούσκωμα και αέρια.

Γιατί χρειάζεται και νερό μαζί με τις φυτικές ίνες;

Οι φυτικές ίνες συγκρατούν νερό.

Αν τις αυξήσουμε χωρίς επαρκή υγρά, σε ορισμένους ανθρώπους η δυσκοιλιότητα μπορεί να γίνει χειρότερη.

Γι’ αυτό ο συνδυασμός είναι πιο σημαντικός από οποιοδήποτε συγκεκριμένο «detox» ρόφημα.

Τι μπορεί πραγματικά να βοηθήσει το πρωί;

Αν θέλετε να δημιουργήσετε μια πρωινή ρουτίνα φιλική προς το έντερο, μπορείτε να τη δείτε πιο ολοκληρωμένα.

Για παράδειγμα:

• πιείτε ένα ποτήρι νερό όταν ξυπνήσετε,
• φάτε πρωινό που περιέχει φυτικές ίνες,
• κινηθείτε για λίγα λεπτά,
• μην αγνοείτε την ανάγκη για τουαλέτα,
• προσπαθήστε να διατηρείτε μια σταθερή ώρα κένωσης.

Το λεμόνι και η κανέλα μπορούν να υπάρχουν σε αυτή τη ρουτίνα αν σας αρέσουν.

Απλώς δεν αποτελούν το «μαγικό» κομμάτι της.

Μπορεί το πρωινό νερό να ενεργοποιήσει το έντερο;

Σε αρκετούς ανθρώπους, το γαστρεντερικό σύστημα είναι φυσιολογικά πιο δραστήριο μετά το ξύπνημα και μετά από ένα γεύμα.

Η είσοδος τροφής στο στομάχι μπορεί να ενεργοποιήσει το λεγόμενο γαστροκολικό αντανακλαστικό, δηλαδή να αυξήσει τις κινήσεις του παχέος εντέρου.

Γι’ αυτό αρκετοί αισθάνονται την ανάγκη για τουαλέτα μετά το πρωινό.

Δεν χρειάζεται όμως λεμόνι ή κανέλα για να λειτουργήσει αυτός ο φυσιολογικός μηχανισμός.

Τι συμβαίνει αν το πίνετε κάθε μέρα;

Για έναν υγιή άνθρωπο που το ανέχεται καλά, ένα ποτήρι νερό με λίγο λεμόνι και μικρή ποσότητα κανέλας μπορεί να αποτελέσει απλώς μέρος μιας φυσιολογικής διατροφής.

Το πιθανότερο όφελος είναι ότι:

• αυξάνετε την πρόσληψη υγρών,
• ξεκινάτε τη μέρα σας με ενυδάτωση,
• αντικαθιστάτε ίσως ένα ζαχαρούχο ρόφημα,
• δημιουργείτε μια σταθερή πρωινή ρουτίνα.

Δεν υπάρχουν όμως δεδομένα που να δείχνουν ότι μετά από 1, 2 ή 3 εβδομάδες το έντερο «καθαρίζει».

Είναι λιποδιαλυτικό;

Όχι.

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία ότι νερό με λεμόνι και κανέλα «καίει» ή διαλύει σωματικό λίπος.

Η απώλεια βάρους εξαρτάται κυρίως από τη συνολική ενεργειακή πρόσληψη, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και άλλους παράγοντες.

Αν κάποιος αντικαταστήσει ένα ζαχαρούχο πρωινό ρόφημα με νερό και λεμόνι, μπορεί να μειώσει τις θερμίδες του.

Αυτό όμως είναι διαφορετικό από το να έχει το λεμόνι κάποια ειδική λιποδιαλυτική δράση.

Μειώνει τις λιγούρες;

Δεν έχει αποδειχθεί ότι το συγκεκριμένο μείγμα μειώνει από μόνο του την όρεξη.

Ένα πιο χορταστικό πρωινό που περιέχει:

• πρωτεΐνη,
• φυτικές ίνες,
• και κατάλληλα λιπαρά

έχει μεγαλύτερη σημασία για τον κορεσμό.

Το μέλι το κάνει πιο υγιεινό;

Το μέλι μπορεί να βελτιώσει τη γεύση, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί πηγή σακχάρων.

Άρα, αν ο στόχος σας είναι να μειώσετε την πρόσληψη πρόσθετης ζάχαρης ή να ελέγξετε το σάκχαρο, δεν υπάρχει λόγος να προσθέσετε μέλι επειδή θεωρείται «φυσικό».

Και το τζίντζερ;

Το τζίντζερ χρησιμοποιείται ευρέως στη διατροφή και έχει μελετηθεί περισσότερο για τη ναυτία παρά για τη δυσκοιλιότητα.

Μια μικρή ποσότητα μπορεί να προστεθεί για γεύση, αν την ανέχεστε.

Δεν μετατρέπει όμως το ρόφημα σε θεραπεία του εντέρου.

Πώς μπορείτε να το φτιάξετε;

Αν σας αρέσει, μια απλή εκδοχή είναι:

• 1 ποτήρι νερό, χλιαρό ή σε θερμοκρασία που σας είναι ευχάριστη,
• λίγο φρέσκο λεμόνι,
• μια μικρή πρέζα κανέλας.

Δεν χρειάζεται να βάλετε μισό κουταλάκι κανέλα καθημερινά για να «δουλέψει».

Ούτε χρειάζεται να είναι πολύ δυνατό.

Σκοπός είναι να αποτελεί ένα απλό ρόφημα και όχι συμπλήρωμα θεραπευτικής δόσης.

Ποιοι χρειάζονται περισσότερη προσοχή με την κανέλα;

Η κανέλα σε φυσιολογικές ποσότητες τροφίμου θεωρείται γενικά ασφαλής.

Μεγάλες ποσότητες όμως, ιδιαίτερα κασσίας, μπορεί να προσφέρουν περισσότερη κουμαρίνη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε ανθρώπους:

• με ηπατική νόσο,
• που λαμβάνουν φάρμακα για τον διαβήτη,
• που χρησιμοποιούν συμπληρώματα κανέλας ή άλλα φυτικά σκευάσματα.

Αν λαμβάνετε φάρμακα, καλό είναι να ενημερώνετε τον γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε μεγάλες ποσότητες φυτικών σκευασμάτων.

Πότε η δυσκοιλιότητα χρειάζεται γιατρό;

Η περιστασιακή δυσκοιλιότητα είναι συχνή.

Αν όμως το πρόβλημα επιμένει, δεν πρέπει να καλύπτεται επ’ αόριστον με «φυσικά ροφήματα».

Σύμφωνα με το NIDDK, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση ιδιαίτερα όταν υπάρχει δυσκοιλιότητα μαζί με:

• αίμα στα κόπρανα,
• αιμορραγία από το ορθό,
• επίμονος κοιλιακός πόνος,
• παρατεταμένη αλλαγή στις κενώσεις,
• ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα.

Η δυσκοιλιότητα μπορεί να έχει πολλές αιτίες

Δεν φταίει πάντα η διατροφή.

Μπορεί να σχετίζεται με:

• ανεπαρκή πρόσληψη φυτικών ινών,
• αφυδάτωση,
• καθιστική ζωή,
• αλλαγή ρουτίνας,
• ορισμένα φάρμακα,
• διαβήτη,
• υποθυρεοειδισμό,
• νευρολογικά προβλήματα,
• διαταραχές του πεπτικού.

Γι’ αυτό η επίμονη δυσκοιλιότητα χρειάζεται να αντιμετωπίζεται με βάση την αιτία της.

Το πραγματικό «μυστικό» για ένα πιο τακτικό έντερο

Ίσως δεν ακούγεται τόσο θεαματικό όσο ένα detox ρόφημα, αλλά οι βασικές συνήθειες είναι αυτές που έχουν την καλύτερη τεκμηρίωση:

νερό, φυτικές ίνες, κίνηση και σταθερή καθημερινή ρουτίνα.

Ένα ποτήρι χλιαρό νερό με λεμόνι και λίγη κανέλα μπορεί να είναι ένα ευχάριστο κομμάτι αυτής της ρουτίνας.

Αλλά δεν χρειάζεται να του αποδώσουμε ιδιότητες που δεν έχουν αποδειχθεί.

Συμπέρασμα

Το νερό με λεμόνι και κανέλα δεν «καθαρίζει» το έντερο, δεν αποτοξινώνει το συκώτι και δεν καίει το λίπος.

Μπορεί όμως να έχει μία πολύ απλή χρησιμότητα:

να σας βοηθήσει να ξεκινάτε τη μέρα σας ενυδατωμένοι και, αν σας αρέσει, να δημιουργήσετε μια σταθερή πρωινή συνήθεια.

Για τη δυσκοιλιότητα, μεγαλύτερη σημασία έχουν οι φυτικές ίνες, τα αρκετά υγρά, η σωματική δραστηριότητα και η αντιμετώπιση της πραγματικής αιτίας.

Μερικές φορές, το πιο χρήσιμο «πρωινό μυστικό» δεν είναι κάποιο εξωτικό συστατικό. Είναι απλώς ένα ποτήρι νερό και μια συνολικά καλύτερη καθημερινή ρουτίνα.

Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά ιατρική συμβουλή. Αν έχετε χρόνια ή νέα δυσκοιλιότητα, αίμα στα κόπρανα, επίμονο κοιλιακό πόνο ή άλλη σημαντική αλλαγή στις κενώσεις, συμβουλευτείτε γιατρό.

Πηγές: National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH).